Νudge theory
Πρόκειται για τακτικές που χρησιμοποιούνται για να αλλάξουν αποτελεσματικά τις συμπεριφορές των ανθρώπων χωρίς την συνειδητή τους γνώση.
Η “Θεωρία της Ώθησης” χρησιμοποιείται για να αναλύσουν τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι αλλά και για να κατανοήσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά και το πως αυτή επηρεάζεται ανάλογα με το τι θέλουν αλλά και το τι επιδιώκουν τα ίδια τα άτομα έτσι ώστε μέσω της θεωρίας της ώθησης να τους οδηγήσουμε σε συγκεκριμένες επιλογές.
Η θεωρία της ώθησης για να είναι αποτελεσματική εφαρμόζει συγκεκριμένες τακτικές και τεχνικές οι οποίες διαφέρουν ανάλογα με το που στοχεύουν και σε ποιο πεδίο. Ο σκοπός τους είναι να κατευθύνουν τους ανθρώπους και να τους οδηγούν σε μια συγκεκριμένη επιλογή η οποία είναι προκαθορισμένη εκ των προτέρων.
Οι βασικές αρχές της ‘Θεωρίας Ώθησης’ εδράζονται στην ψυχολογική θεωρία του Συμπεριφορισμού. Η Συμπεριφοριστική θεωρία, στην βάση της, θεωρεί τον άνθρωπο ως μια μηχανιστική οντότητα περισσότερο, παρά ως μια ελεύθερη ύπαρξη. Στην ίδια λογική κινείται και η Θεωρία της Ώθησης.
Η ώθηση είναι μια διαδικασία η οποία επιδιώκει, όπως λέει και η ίδια η λέξη να ωθήσει το άτομο σε μια προκαθορισμένη επιλογή χωρίς όμως να το καταλάβει. Υπάρχουν συγκεκριμένες τεχνικές, έτσι ώστε η ώθηση να είναι αποτελεσματική και να οδηγήσει σε ένα βέλτιστο αποτέλεσμα. Όπως είχε πει και ο ίδιος ο Thaler « η παρέμβαση πρέπει να είναι απλή και να υλοποιείται με χαμηλό κόστος».
Ο Richard Thaler και ο Cass Sunstein ήταν αυτοί που για πρώτη φορά είχαν αναφέρει στο βιβλίο τους «Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth and Happiness» την θεωρία της ώθησης ή όπως είναι γνωστή “nudge theory” το 2008. Αυτοί ήταν οι πρωτοπόροι αυτής της θεωρίας η οποία συνεχώς εξελίσσεται και προσπαθεί να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα παίρνουν τις αποφάσεις τους αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συμπεριφέρονται και σκέφτονται, κάτι που δεν είναι εξαιρετικά δύσκολο, γιατί όλοι έχουν τα ίδια ερεθίσματα αν και διαφορετικό τρόπο σκέψης. Αυτή η θεωρία έχει ως, φαινομενικό στόχο , οι άνθρωποι να παίρνουν τις καλύτερες γι’ αυτούς και τις κυβερνήσεις τους, τις επιχειρήσεις τους, αποφάσεις και να τους δίνει το κίνητρο να μπαίνουν σ’ αυτή την διαδικασία χωρίς να κάνουν βεβιασμένες επιλογές. αλλά αυτό που πραγματικά θέλουν είναι να τους ελέγχουν καταργώντας την πολύτιμη “ελεύθερη βούληση”
Η θεωρία αυτή έχει ως βασικό στόχο να σχεδιάσει και να παρουσιάσει τις επιλογές που έχουν τα άτομα ,κάτι το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό για τις κυβερνήσεις και τους Επικυρίαρχους μιας και οι άνθρωποι επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο τους παρουσιάζονται οι επιλογές.
Η συγκεκριμένη θεωρία χρησιμοποιεί την μέθοδο της παρακίνησης με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορεί να γίνει αντιληπτή από τους ανθρώπους έτσι ώστε να προβούν στην επιθυμητή γι’ αυτούς επιλογή. Αυτό που κάνει στην πράξη η θεωρία της ώθησης είναι να πετυχαίνει τους στόχους της χρησιμοποιώντας όμως έμμεσες μεθόδους και όχι άμεσες για να μπορέσει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συμπεριφέρονται αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται.
Έχει ως βασικό στόχο να μάθει τον άνθρωπο να σκέφτεται όπως επιθυμεί η κυβερνητική εξουσία και να παίρνει αποφάσεις οι οποίες είναι προς όφελός της και συχνά εις βάρος του ίδιου. Άλλωστε οι περισσότεροι τύποι ανθρώπων επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τον περίγυρο τους αλλά και από την ίδια την κοινωνία , δεν έχουν κριτική ματιά, προσωπική άποψη, δεν αντιδρούν και ακολουθούν τους πολλούς
Με την παραχώρηση των προσωπικών δεδομένων , συλλέγονται όλα τα στοιχεία εκείνα που συνθέτουν την προσωπικότητα του ατόμου κατά συνέπεια η θεωρία της ώθησης να αποκτά κομβική σημασία για τις ελίτ. Με την βοήθεια των αλγόριθμων μεθοδεύουν την αλλαγή της συμπεριφοράς , επιδιώκουν τον έλεγχο των ανθρώπινων μαζών, με τρόπο βελούδινο αφού το άτομο δεν συνειδητοποιεί ότι δεν έχει τον έλεγχο της ζωής του και οι δήθεν ‘ επιλογές’ του έχουν προαποφασιστεί από τους εξουσιαστές του
